Reuters: Xitoyda taqiqlangan Nvidia çiplari bilan 3,2 mlrd dollarlik AI ma’lumot markazlari qurilmoqda

Reuters agentligi Xitoyda AQŞ çeklovlari ostidagi protsessorlardan foydalanadigan sun’iy intellekt ma’lumot markazlari loyihalari va kelişuvlarini aniqladi. Ularning umumiy qiymati 23 mlrd yuandan, ya’ni taxminan 3,2 mlrd dollardan oşadi. Holbuki, Nvidia avval AQŞ eksport nazorati tufayli Xitoydagi AI ma’lumot markazlari bozori kompaniya uçun amalda yopilganini aytgan edi.

Jurnalistlar 150 dan ortiq xarid e’lonlari, investitsiya rejalari, quriliş şartnomalari va korporativ hujjatlarni örganib çiqdi. Ular orasida işlab turgan ma’lumot markazlari, qurilayotgan obyektlar, imzolangan şartnomalar va hali amalga oşmagan investitsiyalar bor. Köplab loyihalar Nvidia’ning H100, H200 va H800 tezlatkiçlariga tayanadi. Bu çiplarni Xitoyga eksport qiliş AQŞ qonunlari bilan çeklangan.

Loyihalar mamlakatning şarqiy qirğoqböyi texnologik markazlaridan tortib ğarbdagi çekka provinsiyalargaça joylaşgan. Masalan, Xitoy şimoli-ğarbidagi Gansu provinsiyasidagi bir obyekt 2026-yil oxirigaça minglab Nvidia tezlatkiçlarini olişi kerak edi, biroq Reuters yetkazib beriş amalga oşganini tasdiqlay olmadi. Xaridorlar orasida Xitoyning eng yirik IT kompaniyalari, mahalliy hokimiyat qöllab-quvvatlaydigan korxonalar, universitetlar va mintaqaviy hisoblaş markazlari bor. 3,2 mlrd dollarlik summaga faqat çiplar emas, binolar, energiya tizimlari va boşqa infratuzilma ham kiradi.

AQŞ ilğor AI çiplariga çeklovlarni 2022-yilda joriy qilgan, keyin ular Xitoy uçun maxsus özgartirilgan H800 kabi modellarga ham kengaytirilgan. 2026-yil yanvarida Tramp ma’muriyati ayrim Xitoy mijozlariga H200 sotiş uçun litsenziyalarni har bir holat böyiça alohida körib çiqişga ötdi. IDC hisobotiga köra, 2026-yilning birinçi yarmida Xitoyga yetkazilgan AI tezlatkiçlarining 34 foizi hamon Nvidia hissasiga töğri kelgan.

Jamestown Foundation tahlilçisi Sunny Cheung AQŞ hukumati faqat bevosita xaridorlarni emas, hisoblaş quvvatlaridan oxirgi foydalanuvçilarni ham kuzatişi kerakligini ta’kidladi. Reuters qayd etişiça, topilgan Xitoy loyihalarini Megaspeed kompaniyasi yoki Nvidia’ning sobiq rahbari Jensen Huang atrofidagi ayblovlar bilan boğlaş imkoni yöq. Nazorat kuçaysa, bu ma’lumot markazlari operatorlari keçikişlar, yetkazib berişdagi uzilişlar va Xitoy protsessorlariga ötiş uçun qimmat qayta qurişga duç kelişi mumkin.